Hoe kun je mensen met dementie meer bewegingsvrijheid geven en hen houvast bieden in plaats van vast te binden? Lees op deze pagina:
A:Onrust en ernstig valletsel voorkómen met de nieuwste inzichten en beste hulpmiddelen.
B:Tips voor zorginstellingen om de omslag van fixeren naar niet-fixeren te maken.
C:Lees en zie hoe het in de praktijk werkt.
 

A. Onrust en valrisico voorkomen met de nieuwste inzichten en de beste hulpmiddelen.
 

1.    Sluit aan bij de individuele behoeften en belevingswereld.
Iedereen die zichzelf kan zijn en zich begrepen voelt, wordt rustiger. Let dus op de belevingswereld en luister goed naar de individuele behoeften. Ieder mens is anders en voelt dingen anders. Ieder mens heeft een eigen dagritme en plezier in eigen dingen. Bij dementie wordt dat niet ineens anders.
Voor goede voorbeelden en wetenschappelijke kennis zie: Zo zelfstandig mogelijk; Eigen daginvulling; Begripvolle steun ; Familie, professionals, samenleving zijn partners ; Fijne leefomgeving.
 

2. Laat het lichaam zijn eigen werk doen.
Het lichaam heeft zijn eigen manieren om te zorgen voor een zo goed mogelijk geestelijk en lichamelijk evenwicht en herstel. Ook bij dementie. Maar het moet daar wel de kans voor krijgen.
Voor goede voorbeelden en wetenschappelijke kennis zie: Gezond en fit  l
 

3. Gebruik veilige hulpmiddelen die de vrijheid zo weinig mogelijk aantasten.
Veilig en vrij. Bijvoorbeeld een bed dat bij het slapen tot op de vloer kan zakken. Sensoren die waarschuwen als je uit bed stapt, of een GPS-systeem waarmee je zelfstandig kunt wandelen, zonder de angst dat je verdwaalt en dat anderen niet weten waar je bent.
Voor goede voorbeelden en wetenschappelijke kennis zie:  
Veilig en vrij slapen dankzij bedalarm;
Vrij en veilig zelfstandig bewegen: zie GPS-systeem  en een speciale telefoon;
Tips voor het toepassen van domotica;
ICT voor ouderen met dementie;

4. Pas de medische richtlijnen voor valpreventie en 'probleemgedrag' toe

• Richtlijn 'Preventie van valincidenten bij ouderen' (2004) van het CBO
  ‘Samenvatting Preventie van valincidenten bij ouderen’
• Richtlijn 'Probleemgedrag, met herziene medicatieparagraaf 2008' van Verenso
  Antipsychotica, hoofdstuk 3.7 uit CBO Richtlijn Diagnostiek en medicamenteuze behandeling van dementie (blz. 108 – 113)

B. Tips voor zorginstellingen

1. Spreek af dat je mensen in ieder geval niet vastbindt. Later kun je mogelijk ook andere vrijheidsbeperkende middelen en maatregelen verbannen.  
2. Realiseer je dat het om een ingrijpende cultuurverandering gaat – zowel voor zorgverleners als familie –  en zorg voor passende langdurige begeleiding.
3. Maak gebruik van de kennis en ervaringen van anderen. 

Hebt u ook goede tips? Laat ze ons weten, zodat anderen daar hun voordeel mee kunnen doen.
Zie ook:

• Kwaliteit van leven in gedrang? Schakel CCE in!;
• Regels voor vrijheidsbeperking aangescherpt;
  
• Zorg voor beter;
• Werkboek ‘Leven in vrijheid, werken aan vrijheid’ , Sting, juni 2008
• De wet BOPZ voor verzorgenden en verpleegkundigen, Begrippen en toepassing in verpleeg- en verzorgingshuizen, VWS 2002
• De wet BOPZ voor cliënten en familie.  Begrippen en toepassing in verpleeg- en verzorgingshuizen, VWS 2002
  
• Richtlijn Preventie van valincidenten bij ouderen, 2004 CBO
  
• Vrijheidsbeperkende interventies, een inventarisatie onder verzorgenden, Nivel / LEVV / V&VN, 2005. Representatieve steekproef onder verzorgenden naar attitude, kennis, en toepassing van vrijheidsbeperkende maatregelen.

C. Voorbeelden uit de praktijk
 

Meer bewegingsvrijheid: het kán! Lees en zie hier de boeiende reportages uit de praktijk:

• Lees: 'Hoe mevrouw Troelstra zonder onrustbanden en -medicatie gelukkiger werd' Jarenlang was ze een ‘lastige’ bewoonster, voor de meeste zorgverleners. Een bedbank en een begripvolle bejegening brachten verandering. Wég Zweedse band en onrustmedicatie.
• Lees: 'Nieuw mens na het stoppen met antipsychoticum' Een antipsychoticum had de agressie van meneer Pietersen gestopt, maar hem ok totaal apathisch gemaakt. Door het non-fixatiebeleid vonden zijn zorgverleners nieuwe oplossingen en kwam er een nieuw mens tevoorschijn.
• Lees: 'Uitgeput en in de war, maar niet meer na hulp bij lopen!' Meneer Jansen is totaal uitgeput, geblesseerd en in de war als hij met spoed wordt opgenomen. Hij valt voortdurend. Hulp bij het lopen doorbreekt de vicieuze cirkel!
• Lees: 'Claimgedrag bleek behoefte aan echte aandacht' Een verpleeghuis had problemen met een bewoonster. Niemand durfde bij haar naar binnen te gaan, uit angst er niet meer weg te komen door haar claimgedrag. Wat bleek?
• Lees: 'Anders de dag beginnen voorkomt problemen' Dit bleek toen een Gronings verpleeghuis ging onderzoeken hoe om te gaan met een bewoner die zich niet wilde laten wassen.
• Lees:  ‘Vasthouden doe je met je hart en handen’ Verpleeghuisarts Hans Houweling heeft nooit gefixeerd. ‘We moeten ze juist nabijheid, huiselijkheid en geborgenheid bieden’. Een interview. 
• Lees: ‘De man met de brandslang’ Hoe meneer Post eerst onder de medicijnen zat en naar een ander verpleeghuis  verhuisde waar hij weer zichzelf kan zijn.
• Lees:  ‘Ik voelde me een hond die aan de ketting ligt.' Hoe verpleeghuis Lückerheide een einde maakte aan het gebruik van de Zweedse band. Hoe is dit proces verlopen? Met extra tips voor managers. 
• Lees deze casus van het CCE over 'Johanna': Anders omgaan met probleemgedrag Dankzij de toegepaste interventies kon de medicatie in deze casus aangepast en verminderd worden en was de Zweedse band 's nachts niet meer nodig.

Op de website van IDé vind je in de Kennisbank nog veel meer goede voorbeelden!